Tarihçesi:İlçe’nin
tarihi ile ilgili yeterli ve net bilgi bulunmamaktadır. Rivayete göre 1954
yılında birbirine yakın olan Hamamorta, Buruncuk, Bağlıca ve Kozaklı
köyleri’nin birleşmesiyle kurulmuşdur.İlçede halen türbesi bulunan Kozoğlu
adlı zât’ın türbe taşlarında yapılan incelemeler neticesinde Kozoğlu adlı
şahsın Selçuklular devrinde yaşadığı, ilçenin adının ise bu zât’tan geldiği
rivayet edilmektedir. İlçe’de tarihi eser olarak Kozoğlu türbesi ve hamam’ı
bulunmaktadır.Ayrıca Nevşehir bölgesinde sıkça rastlanan yeraltı yerleşimi
Kozaklı’ya yaklaşık 7km uzaklıktaki Kanlıca kasabasında da bulunmakdır.
İLÇENİN GENEL OLARAK
TANITILMASI:TARİHİ VE COĞRAFİ YAPISI:İlçemiz
1954 yılında birbirine yakın mesafede bulunan Hamamorta, Buruncuk, Bağlıca
ve Kozaklı köylerinin birleşmesi ile kurulmuştur. İlçemizde halen türbesi
bulunan Kozoğlu adlı Zat’ın kayalarla sıcak suyun etrafını çevirerek hamam
yaptığı, hamamın çevre köylerin ortasında olması nedeniyle Hamamorta adını
aldığı türbe taşlarındaki yazıtlardan anlaşılmaktadır. Taşların üzerinde
yapılan incelemeler neticesinde Kozoğlu adlı şahsın Selçuklular devrinde
yaşadığı ilçenin adının ise bu zattan geldiği rivayet edilmektedir.
İlçemiz İç
Anadolu bölgesinin Orta Kızılırmak bölümünde yer alır. Toprakları Doğuda;
Yenifakılı, Güneyde Hacıbektaş-Avanos, Batıda; Mucur, Kuzeyde; Şefaatli
ilçeleri ile çevrilidir. İlçe toprakları genel olarak Boğazlıyan çayı
vadisine bakan geniş düzlükler halinde sırtlardan ibarettir. Dörtyol,
Kalecik kasabası, Akpınar köyü dereleri bu sırtlar arasındaki derin küçük
vadilere akar. İlçe doğusundaki kaplıca su kaynakları, vadi içerisinde
yaklaşık 1 km’lik alana yayılmış olarak bulunmaktadır. İlçenin rakımı 1050 m
dir.
Nevşehir ili civarında çok
sayıda içme ve kaplıca vardır. İllede kaplıca denince akla Kozaklı
gelmektedir. Nevşehir´deki kaplıcaların ve içmelerin bir bölümü, gelişen
turizme paralel olarak değerlendirilmeye başlamış, bu anlamda son yıllarda
önemli sayılabilecek gelişmeler göstermişdir. Kozaklı'nın güneyinde dere
yatağı boyunca, çok sayıda su kaynağı vardır. Toplam debisi 30lt/sn´ye
ulaşan bu suların bir kısmı dereye karışmakta, bir bölümü ise, bir süre
açıktan aktıktan sonra yeniden yer altına çekilmektedir.Kozaklı'nın
doğusunda özel idare'nin eski Kozoğlu hamamı vardır. Günümüzde bu hamam,
havuz taşları dışında bütünüyle yıkılmış durumdadır. Suyu az olmakla
birlikte,
Türkiye´nin
en yüksek radyoaktif olma özelliğine sahip kaplıcalardan biri budur.
Sondajla toplanan suyun bir bölümü, yeni yapılan turistik Motellerde ve
hatta son derece lüks Hotellerde kullanılmaktadır. Üç ayrı havuzdan
birbirine akıtılarak soğutulan su banyolara ve dairlere verilmektedir.
İlçe'deki belediye Kaplıcası (eski hamam)´nın da sıcak su gereksinimi de bu
kaynaklardan karşılanmaktadır. Kaplıcanın kadın ve erkek bölümlerine iki
ayrı kaynaktan su gelmektedir.Su Isısı:27°C - 93°C, PH Değeri:6,7 - 7,
Yararlanma Şekilleri:İçme, banyo veya buhar soluma
yöntemi.Özellikleri:Klorürlü, Sülfatlı, Bikarbonatlı, Sodyumlu, Kalsiyumlu,
ve Radyoaktif bir bileşime sahipdir. Alman Kaplıcalar Birliği
sınıflandırmasına göre A ve C grubu şifalı sular grubuna girmektedir.Tedavi
Ettiği Hastalıklar:iltihabı olmayan romatizmal hastalıklar, kireçlenmeler,
cilt hastalıkları, kemik, eklem ve kas hastalıkları, kronik iltihaplı kadın
hastalıkları, kalp ve kan dolaşımı hastalıkları, solunum yolları
hastalıkları, sinirsel hastalıklar, ameliyat sonrası rahatsızlıklar, damar
sertliği ve mantar hastalıkları'nın tedavisin de başarılı sonuçlar alındığı
gözlenmişdir.
